dinsdag 16 februari 2016

Meent 86-88

opdrachtgever   W. Buurman
bouwjaar           1938 (verbrand, waarna gesloopt 1940)
architect            B. Buurman
bestemming      winkels, kantoor en appartementen

Meent 86-88 (r) en Meent 63-65 (l) vanaf de Westewagenstraat
Meent 86-88 vanaf de Edlftsevaart
Dit perceel lag aan de zuidzijde van de Meent tussen de Westewagenstraat en de Delftsevaart. In 1937 ontwikkelde de heer W. Buurman plannen ervoor. Hij kocht het van de gemeente voor 100 gulden per m2. Het ontwerp moest identiek worden aan dat van het pand aan de overzijde (Meent 63-65). Het complex werd nog voor de start van de bouw verkocht aan levensverzekeringsmaatschappij "De Nederlanden van 1845".

Delftsevaart met Meentbebouwing (stadsarchief Rotterdam)
De bouw verliep niet zonder problemen. Bij het maken van de kelder onder het pand storten twee buurpanden in. Men heeft een derde pand moeten stempelen om te voorkomen dat ook deze het zou begeven. Architect Buurman werd gevraagd voor deze panden het ontwerp te maken in een stijl die aansluit.

Net als het bouwblok uit 1935 is het opgetrokken uit gele baksteen (Hilversums formaat) met een begane grond van natuursteen. De winkelpuien zijn van staal. De raamkozijnen van hout met ingezette stalen ramen. Raamdorpels en raamlateien zijn van beton.

Er zijn geen gegevens bekend over de huurder van het pand. Mogelijk hebben de twee winkels aan de Meent leeg gestaan. Alleen in de Westewagenstraat 28-32 was de winkelruimte verhuurd aan sportcare Leen Vente.

Westewagenstraat 28-32 sportcafe Leen Vente (stadsarchief Rotterdam)

na het bombardement 
Het pand is compleet uitgebrand op 14 mei 1940. Sportcafe Leen Vente bevindt zich in 1941 aan de Diergaardesingel. In 1952 zou het perceel bebouwd worden. Het kantoor van levensverzekeringsmaatschappij "De Nederlanden van 1845" zou er gevestigd worden. Het ontwerp is gemaakt door architect W.M. Dudok. Tegenwoordig is dit pand in gebruik als cafe-brasserie Dudok.

de na-oorlogse bebouwing op deze plaats

bronnen
1. Rotterdamsch Nieuwsblad 2 september 1937      - aankondiging bouwplan
2. Rotterdamsch Nieuwsblad 17 februari 1938        - bouw van het pand
3. Rotterdamsch Nieuwsblad 26 augustus1938        - sportcafe Leen Vente

maandag 15 februari 2016

Meent 63-65

opdrachtgever   W. Buurman
bouwjaar           1935 (verwoest 1940)
architect            B. Buurman
bestemming      winkels, kantoor en appartementen

Meent 63-65 hoek Meent - Westewagenstraat vanuit het zuidwesten

Meent 63-65 vanaf de Meentbrug
Dit perceel lag aan de noordzijde van de Meent tussen de Westewagenstraat en de Delftsevaart. Het werd in 1935 gekocht van de gemeente voor 125 gulden door de heer W. Buurman, makelaar. Het ontwerp voor het gebouw droeg hij op aan de Leidsche architect, B. Buurman.

De constructie van het pand bestond tot en met de vloer van de eerste verdieping uit gewapend beton. Daarboven werd het uitgevoerd in dragend metselwerk (steens) met houten vloeren. De buitenmuren zijn van gele baksteen (hilversums formaat). Het metselwerk in de erker aan de Meent en de penanten aan de Delftsevaart had terugliggende lagen. Dit benadrukte de horizontale lijnen in het ontwerp.
De winkelpuien waren van staal en omkleed met natuursteen. Voor de overige ramen werden houten kozijnen toegepast gevuld met stalen ramen. Zowel de dorpels als de lateien waren van beton.

links Meent 63-65 (stadsarchief Rotterdam)
Het pand had op de begane grond twee winkels. De winkel rechts grenzend aan de Delftsevaart zou betrokken worden door luxe brood- en banketbakker J.H. van Vliet Wzn. De winkel op de hoek van de Westewagenstraat was voor de heer Buurman zelf. Onder het pand was een kelder gelegen t.b.v. de winkels. Hier werd ook de ketel van de centrale verwarming geplaatst.

Op de eerste verdieping was het kantoor van de heer Buurman gevestigd. Tevens was er een woning aan de Westewagenstraat bedoeld voor de opzichter. Op de verdiepingen daarboven waren verdeeld in twee appartementen met 4 of 5 kamers, keuken en douche. In het midden lag het ruime en goed verlichte trappenhuis dat kantoor en appartementen ontsloot.

zicht op de Meent in 1940 (stadsarchief Rotterdam)
na het bombardement
Het pand is compleet uitgebrand op 14 mei 1940. Mogelijk zelfs geraakt door een bom, want foto's laten zien dat de gevel aan de Meent geheel is weggeslagen. Van het bouwkundig bureau van de heer Buurman is geen informatie te vinden na 1940. Op 13 december 1940 adverteert Banketbakkerij Van Vliet dat zij gevestigd zijn aan de Crooswijkscheweg 160.

Al in 1941 waren er herbouwplannen voor dit perceel getekend door architect Buurman. De eerste schetsen laten een flatgebouw zien in identieke vormgeving. Een later ontwerp is nog steeds in de vorm van een flat, maar met traditioneler uitstraling. Het zou nooit gebouwd worden. In de jaren zeventig werd een deel van het perceel bebouwd met woningen winkels naar het plan van architectenbureau Hoogstad, Weeber, Schulze en Van Tilburg.

bronnen
1. Rotterdamsch Nieuwsblad 16 april 1935      - aankondiging bouwplan
2. Rotterdamsch Nieuwsblad 16 juli 1935        - beschrijving en afbeelding
3. Rotterdamsch Nieuwsblad 5 mei 1937        - afbeelding
4. Erfgoed Leiden en omstreken                        - bouwtekeningen (toegang: 251 architectenbureau Mulder en Buurman; inventarisnummer 46)
5. De Architect 1979        - beschrijving huidige bebouwing

zaterdag 13 februari 2016

Meentbrug

opdrachtgever   gemeente Rotterdam
bouwjaar           1929 (gewijzigd ca.1946)
architect            dienst gemeentewerken



De vooroorlogse Meentbrug
Het brugdek is 20 meter breed. Hiervan is aan beide zijden een strook van 4 meter ingericht als trottoir. Voetgangers kunnen de brug in geopende toestand passeren. Hiervoor zijn uitklapbare treden aangebracht. Het brugdek was voorbereid op een tramverbinding (dubbelspoor). Echter is op dit deel van de Meent nooit tot aanleg overgegaan.
De breedte voor doorvaart is maar 6 meter. De hoogte onder het brugdek is 1,80 meter. Op de hoeken staan de heftorens van ca.8 meter hoog. Hierin bevinden zich de contragewichten. Het was de bedoeling dat de torens aan de zijde van de Westewagenstraat ingebouwd zouden worden. Echter is de vooroorlogse bebouwing er omheen gebouwd.
Op de kade van de Delftsevaart zijn aan beide zijden bedieningshuisjes gebouwd.


bron: stadsarchief Rotterdam

bron: stadsarchief Rotterdam
bron: stadsarchief Rotterdam



De naoorlogse Meentbrug
De Meentbrug ligt nog op exact dezelfde plaats als de voor het bombardement. Maar bij het bekijken van de afbeeldingen vallen verschillen op: de heftorens en de verbrede Delftsevaart.
Van de originele brug lijkt enkel het brugdek met de leuningen gespaard te zijn gebleven.
De verbreding van de Delftsevaart komt voort uit de wederopbouwplannen van Witteveen. De Meentbrug bleef daarin bestaan.  De heftorens en de bedieningshuisjes moesten opnieuw opgetrokken worden om te passen binnen de architectuur van de "papieren stad".
Bij de bouw in 1929 was het de bedoeling dat de twee westelijke heftorens op zouden gaan in de bebouwing. Bij de wederopbouw is dit bij een heftoren daadwerkelijk gebeurd. Het bevindt zich in wat nu cafe-brasserie Dudok is (voormalig kantoor "De Nederlanden van 1845" ontworpen door W.M. Dudok).


bronnen
1. Rotterdamsch Nieuwsblad 15 juni 1928 - beschrijving en afbeelding
2. Voorwaarts 11 februari 1928 - beschrijving
3. Voorwaarts 12 december 1928 - afbeelding bouw
4. Voorwaarts 22 november 1929 - afbeelding brug in geopende toestan
5. Het nieuws van de Dag 5 december 1914 - wet onteigening panden voor de nieuwe verkeersweg

De Meent


De huidige Meent verbindt de Coolsingel met de Goudsesingel, net als voor het bombardement. Echter bij de wederopbouw is het verloop van de straat aangepast. Tussen Coolsingel en Binnenrotte is het trace nagenoeg hetzelfde. Vanaf de Binnenrotte buigt de Meent geleidelijk af om de Goudsesingel haaks te kunnen kruisen. Daartoe is ook de Jonker Fransstraat iets geknikt. Het gedeelte tussen Botersloot en Goudsesingel heette voor de oorlog Heerenstraat.

plan doorbraak (stadsarchief Rotterdam

De Meent als verbinding tussen Coolsingel en Goudsesingel dateert uit de jaren twintig van de vorige eeuw. Deze nieuwe verkeersweg werd geopend in 1929. Het plan voor het maken van een doorbraak tussen Goudsesingel en Coolsingel ontstond tijdens de bouwplannen voor een nieuw raadhuis en postkantoor aan de Coolsingel. Deze plannen beoogden een smoezelige stadsbuurt tussen Coolsingel en Westewagenstraat te saneren. Daarbij zou de nieuwe weg het overdrukke Hofplein kunnen ontlasten. Verkeer uit het noordoosten kon dan via de Meent naar het Westen en omgekeerd.

Heerenstraaat vanaf Goudsesingel (stadsarchief Rotterdam)
Een deel van het verloop volgde bestaande straten: Tussen de Goudsesingel en Botersloot heette de straat Heerenstraat. Alleen het deel tussen Botersloot tot de (vooroorlogse) Oppert had de naam Meent.  Deze straten waren te smal voor het moderne wegverkeer. De breedte zou 20 meter moeten bedragen. Bij deze breedte zou een dubbelsporige trambaan mogelijk zijn. Om dat mogelijk te maken werd de noordelijke bebouwing van Heerenstraat en Meent gesloopt. Vanaf de Oppert moesten tientallen panden aangekocht worden om een doorbraak naar de Coolsingel mogelijk te maken.

De gemeente had deze panden aangekocht in de jaren twintig tegen hoge prijzen. Dit vertaalde zich in hoge grondprijzen voor investeerders in gebouwen langs de nieuwe weg. Vanwege de beurskrach van 1929 en de crisis die erop volgde, zou het jaren duren voordat de Meent volledig bebouwd was
Ten tijde van de opening van de Meent was alleen de noordzijde van de Heerenstraat bebouwd en een blok tussen Binnenrotte en Oppert. Pas in 1933 zou het bouwblok tussen Botersloot en Lombardstraat gebouwd worden. In 1935 werd begonnen met het slopen van panden aan de Coolsingel voor de bouw van de nieuwe beurs. Daarmee kwam er ook schot in de bebouwing tussen Binnenrotte en Coolsingel. In mei 1940 waren er nog maar twee braakliggende terreinen aan de Meent.

Meent vanaf Botersloot (Flickr)
Al vanaf 1906 was er tramverkeer over de Heerenstraat in de vorm van lijn 3 (Benthuizerstraat-Boompjes, later verlengd tot Groenezoom). Vanaf de Jonker Fransstraat reed de tram via de Heerenstraat en Botersloot naar het West-Nieuwland (en viceversa). In 1934 werd de route naar West-Nieuwland omgelegd via de Meent en Binnenrotte.

bronnen:
-  http://www.rovm-digitaal.nl
- Rotterdamsch Nieuwsblad 13 mei 1913 - een nieuwe groote doorbraak